روستای شیشه گوراب خشکبیجار موزه زنده فرهنگ و طبیعت گیلان
توضیحات
روستای شیشه گوراب؛ آیینه فرهنگ و طبیعت گیلان
شناسنامه روستا
شیشه گوراب یکی از روستاهای تاریخی و فرهنگی بخش خشکبیجار در شهرستان رشت، استان گیلان است. نام این روستا ترکیبی از دو واژه «شیشه» (که احتمالاً اشاره به شفافیت آب یا آینهوار بودن طبیعت آن دارد) و «گوراب» (به معنای جای گود و آبگیر در گیلکی) تشکیل شده است. این روستا به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و حفظ آداب و سنن اصیل گیلانی، از اهمیت فرهنگی ویژهای برخوردار است.
جغرافیا و موقعیت
-
موقعیت: روستای شیشه گوراب در بخش خشکبیجار، در فاصله حدود ۱۸ کیلومتری شمال شرقی شهر رشت و در مجاورت جاده رشت-خشکبیجار قرار دارد.
-
مختصات طبیعی: این روستا در جلگه ساحلی دریای خزر واقع شده و دارای خاک حاصلخیز، آبهای سطحی فراوان و شبکه آبیاری توسعهیافته است.
-
همسایگی: از توابع دهستان حاجی بکنده خشکبیجار محسوب میشود و با روستاهای چون گوراب زرمیخ، چومثقال و اسپند همجوار است.
پیشینه تاریخی
بر اساس شواهد محلی و اسناد تاریخی، قدمت شیشهگوراب به دوره قاجار میرسد. معماری سنتی، گورستان تاریخی و برخی آثار باقیمانده از گذشته، گویای تاریخ کهن این روستاست. روایتهای محلی نیز از وجود صنعت شیشهگری در گذشته این منطقه حکایت دارد که میتواند ریشه نام روستا باشد.
جاذبههای گردشگری
۱. معماری سنتی گیلانی
خانههای قدیمی با سقفهای شیروانی پوشیده از تیرچ (تختههای چوبی)، ایوانهای چوبی (پاگرد) و دیوارهای کاهگلی، نمونههای زیبایی از معماری بومی گیلان را به نمایش میگذارند.
۲. شالیزارهای زمردین
چشماندازهای وسیع کشتزارهای برنج که در فصل بهار و تابستان، سبزی خیرهکنندهای را در دل روستا ایجاد میکنند. عبور جویبارهای کوچک از میان مزارع، منظرهای آرامشبخش خلق کرده است.
۳. جنگلهای اطراف
حاشیه روستا پوشیده از جنگلهای مختلط هیرکانی با درختان توسکا، بلوط، افرا و شب خسب است که برای پیادهروی و طبیعتگردی ایدهآل هستند.
۴. آببندانهای طبیعی
وجود چندین آببندان (استخرهای طبیعی ذخیره آب) که زیستگاه پرندگان آبزی و محل ماهیگیری سنتی هستند.
فرهنگ و آداب و رسوم
-
زبان: مردم روستا به گیلکی با لهجه بیهپیش (گویش شرق گیلان) سخن میگویند.
-
پوشش سنتی: در مراسم خاص، پوشش محلی گیلانی شامل چوموش (نوعی پاپوش)، لبه (نوعی نیمتنه) و روسریهای محلی دیده میشود.
-
مراسم محلی:
-
عروس گوله (جشن برداشت برنج)
-
چارشمبه سوری (مراسم چهارشنبهسوری محلی)
-
نوروزخوانی و آیین تیرماسیزه
-
-
صنایع دستی: حصیربافی (از نیهای تالابی)، چموشدوزی، چوبتراشی و بافتنیهای پشمی.
اقتصاد و معیشت
اقتصاد شیشهگوراب بر پایههای سنتی استوار است:
۱. کشاورزی: برنجکاری اصلیترین فعالیت اقتصادی، همراه با کشت بادامزمینی، سبزیجات و صیفیجات.
۲. باغداری: پرورش چای، توتون، فندق و مرکبات.
۳. دامداری سنتی: پرورش گاو، گاومیش و طیور محلی.
۴. زنبورداری: تولید عسل طبیعی از شهد گلهای جنگلی و مرتعی.
سوغات محلی
-
برنج مرغوب خشکبیجار
-
عسل طبیعی جنگلی
-
ماهی محلی (کپور، اردکماهی)
-
ترشیجات و مرباهای خانگی
-
سبزیجات محلی (چوچاق، خالواش، نیلا)
-
صنایع دستی حصیری و چوبی
امکانات و زیرساختها
روستای شیشهگوراب از امکانات نسبتاً خوبی برخوردار است:
-
دسترسی آسفالت تا مرکز روستا
-
برقرسانی و ارتباط تلفنی
-
آب لولهکشی
-
مدرسه ابتدایی
-
خانه بهداشت
-
اماکن مذهبی (حسینیه و مسجد)
چالشهای توسعه
۱. مهاجرت جوانان به شهرهای بزرگ
۲. تغییر کاربری زمینهای کشاورزی
۳. کاهش آبهای سطحی در برخی فصول
۴. نیاز به توسعه زیرساختهای گردشگری
برنامههای آینده
-
توسعه اکوتوریسم و گردشگری روستایی
-
احیای صنایع دستی فراموششده
-
ایجاد خانههای بومگردی با مشارکت مردم محلی
-
ثبت آیینهای محلی در فهرست میراث ناملموس
راهنمای سفر
-
بهترین زمان بازدید: اردیبهشت تا مهرماه
-
مسیر دسترسی: از رشت به سمت خشکبیجار، پس از پل خشکبیجار به سمت جاده فرعی شیشهگوراب
-
اقامت: امکان اقامت در خانههای محلی با هماهنگی قبلی
-
پیشنهاد ویژه: بازدید همزمان با مراسم عروس گوله (شهریور ماه)
شیشهگوراب تنها یک روستا نیست؛ بلکه موزه زنده فرهنگ گیلانی است که در آن میتوان هماهنگی کامل انسان با طبیعت را مشاهده کرد. این روستا با حفظ اصالتهای خود، پتانسیل تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری فرهنگی-طبیعی گیلان را دارد. گردشگران با ورود به این روستا، نه فقط با مناظری سبز و آرامشبخش، بلکه با مهماننوازی اصیل و فرهنگی غنی روبرو میشوند که قرنها در تعامل با طبیعت شکل گرفته است.
بازدید از این روستا فرصتی است برای تجربه زندگی اصیل روستایی، چشیدن طعم غذاهای محلی و یادگیری همزیستی مسالمتآمیز با طبیعت. احترام به آداب و رسوم محلی و حفظ پاکیزگی محیط، سفری بهیادماندنی را برای شما و میزبانانتان تضمین میکند.
برای شما
